2 – 4 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ
2026
Από την Παρασκευή 2 Οκτωβρίου έως και την Κυριακή 4 Οκτωβρίου, το ΙΔΡΥΜΑ ΓΕΩΡΓΙΟΥ & ΜΑΡΗΣ ΒΕΡΓΩΤΗ [ΙΔΡΥΜΑ] υποδέχεται και φιλοξενεί μελετητές και μέλη της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ), για να γιορτάσουν την ολοκλήρωση της αναστήλωσης ενός εμβληματικού μνημείου της Κεφαλονιάς, του παλαιού Καθολικού της Ιεράς Μονής Σισσίων.
Στο πλαίσιο του καταστατικού σκοπού του ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ, μελέτη και προβολή θεμάτων Κεφαλληνιακής Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Περιβάλλοντος, μεταξύ άλλων η ανάδειξη σημείων αναφοράς της ιστορίας και του πολιτισμού του νησιού μας αποτελεί θεμελιώδες μέλημα. Για αυτό και το ΙΔΡΥΜΑ επιδιώκει συνεργασίες με φορείς με αδιαμφισβήτητο και ουσιαστικό έργο στα συγκεκριμένα πεδία δράσης του. Η συνεργασία με την ΕΛΛΕΤ αποτέλεσε μια φυσική επιλογή και ελπίζουμε ότι αυτή η εκδήλωση και το εκδρομικό διήμερο θα αποτελέσουν την αφετηρία μιας διαχρονικής συνεργασίας και προσφοράς για την Κεφαλονιά.
Η ΕΛΛΕΤ ασχολείται για περισσότερα από 50 χρόνια με την προστασία του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας, με την αποκατάσταση μνημείων, παρεμβάσεις στο θεσμικό πλαίσιο, εκπαιδευτικά προγράμματα και τη δημιουργία δικτύων περιπατητικών διαδρομών. Είναι η επίσημη εκπρόσωπος της Europa Nostra στην Ελλάδα.
Το ΙΔΡΥΜΑ, μαζί με την ΕΛΛΕΤ, έχουν διοργανώσει ένα πρόγραμμα εκδηλώσεων με στόχο τη γνωριμία των κατοίκων με τη διαδικασία και την εξέλιξη των αναστηλώσεων, τη βράβευση των χορηγών, αλλά και τη γνωριμία των μελών και επισκεπτών της ΕΛΛΕΤ με σημαντικά τοπόσημα της Κεφαλονιάς.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει:
Παρασκευή 2/10
- Υποδοχή της ΕΛΛΕΤ στο Πνευματικό Κέντρο Βεργωτή στα Κουρκουμελάτα.
- Παρουσίαση του έργου της ΕΛΛΕΤ και των μελετών αποκατάστασης της Ι.Μ. Σισσίων, της Ι.Μ. Αγίων Φανέντων και της οικίας Βαλλιάνου.
- Βράβευση του κ. Αθανασίου και κας Μαρίνας Μαρτίνου από το Ίδρυμα Γεωργίου & Μάρης Βεργωτή.
Σάββατο 3/10
- Επίσκεψη στην Ι.Μ. Αγίου Ανδρέου Μηλαπιδιάς / Μουσείο Εκκλησιαστικής Ιστορίας Κεφαλλονιάς.
- Περιήγηση στο ενετικό Κάστρο του Αγίου Γεωργίου (μεσαιωνική πρωτεύουσα της Κεφαλλονιάς), επίσκεψη στους ενετικούς ναούς του Μπόργου, δηλαδή του οικισμού που το περιβάλλει, και συγκεκριμένα στην Ευαγγελίστρια, στους Αγίους Θεοδώρους και στον Άγιο Σπυρίδωνα.
- Περιήγηση στην Ιερά Μονή Σισσίων, με ξενάγηση στον αναστηλωμένο ναό.
- Πανηγυρικός Εσπερινός για τον εορτασμό της αναστήλωσης στην Ιερά Μονή Σισσίων, με την ευλογία του Μητροπολίτη Κεφαλληνίας, Σεβασμιωτάτου Δημητρίου.
Κυριακή 4/10
- Σάμη: Περιήγηση στην Ιερά Μονή Αγριλίων, ξενάγηση στη Μονή Αγίων Φανέντων (μελέτη της ΕΛΛΕΤ) και στην Ακρόπολη της αρχαίας Σάμης.
- Περιπατητική διαδρομή από τους Αγίους Φανέντες προς τη Σάμη.
- Επίσκεψη στην Αρχαιολογική Συλλογή Σάμης.
- Περιήγηση στα Παλαιά Βλαχάτα.
- Ξενάγηση στο Casa-Museo (Καραβόμυλος) από τον ιδρυτή του μουσείου, κ. Τάκη Τόκκα.
Αποκατάσταση παλαιού Καθολικού Ιεράς Μονής Σισσίων – Λίγα λόγια για το έργο
Η ένταξη του έργου αποκατάστασης της Μονής Σισσίων, καθώς και δύο ακόμη εμβληματικών μνημείων της Κεφαλονιάς – του Ναού των Αγίων Φανέντων και του παρακείμενου τοιχογραφημένου παρεκκλησίου του Αγίου Νικολάου στη Σάμη – στο ΕΣΠΑ αποτελεί αποτέλεσμα πολυετούς προσπάθειας της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ), ιδιαίτερα σημαντικής για την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της Κεφαλονιάς.
Το Καθολικό της παλαιάς Μονής Σισσίων, καθώς και ο Ναός των Αγίων Φανέντων και το παρακείμενο τοιχογραφημένο παρεκκλήσιο του Αγίου Νικολάου στη Σάμη, παρά την αδιαμφισβήτητη αρχιτεκτονική και ιστορική τους αξία, παρέμεναν ερειπωμένα από το 1953, παραδομένα στη φθορά του χρόνου και στους αλλεπάλληλους σεισμούς, με τελευταίους και σφοδρότερους εκείνους του 2014.
Το 2013, το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς της ΕΛΛΕΤ ανέλαβε πρωτοβουλία για τη διάσωση των μνημείων αυτών. Στη συνέχεια, ανέλαβε την πρωτοβουλία για την εξασφάλιση των απαιτούμενων πόρων για την εκπόνηση των πλήρων μελετών αποκατάστασης (αρχιτεκτονικής, στατικής, συντήρησης και ηλεκτρομηχανολογικής) από έμπειρους μελετητές.
Η εκπόνηση των μελετών αποκατάστασης του Καθολικού της Μονής Σισσίων, των Αγίων Φανέντων και του Αγίου Νικολάου κατέστη εφικτή χάρη στη γενναιόδωρη χορηγία των Θανάση και Μαρίνας Μαρτίνου.
Οι μελέτες εγκρίθηκαν από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο το 2017. Η ένταξη, όμως, των έργων αποκατάστασης στο ΕΣΠΑ δεν ήταν αυτονόητη και απαιτούσε επιμονή και συστηματική εργασία. Με μέριμνα της ΕΛΛΕΤ εκπονήθηκαν τα τεύχη δημοπράτησης, σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων του ΥΠΠΟΑ, η οποία και υπέβαλε τον φάκελο για την ένταξη του έργου στο ΕΣΠΑ. Διαχρονική υπήρξε και η στήριξη της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων, ώστε να καταστεί δυνατή η θετική αυτή εξέλιξη.
Ελπίζουμε σύντομα να ολοκληρωθεί και η αποκατάσταση του Ναού των Αγίων Φανέντων.
Το παράδειγμα της Μονής Σισσίων μπορεί να αποτελέσει οδηγό και για πλήθος άλλων μνημείων του νησιού, τα οποία χρήζουν προστασίας: ιεράρχηση προτεραιοτήτων, εκπόνηση πλήρων μελετών αποκατάστασης από ειδικευμένους μελετητές, λήψη όλων των απαιτούμενων εγκρίσεων από το ΥΠΠΟΑ και ένταξη των έργων αποκατάστασης σε ευρωπαϊκά προγράμματα.
Συντελεστές προγράμματος: Π. Κρεμέζης (πολ. μηχανικός), Πρόεδρος Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς (ΣΑΚ) (2013-2018), Ε. Μαΐστρου (ομότιμη καθηγήτρια ΕΜΠ), Πρόεδρος ΣΑΚ (2018 έως σήμερα), Δ. Λεβέντης (αρχιτέκτων).
Σχεδιασμός και συντονισμός προγράμματος, καταγραφή μνημείων (2013-2017): Κ. Κουτσαδέλης (αρχαιολόγος), επιστημονικός συνεργάτης ΣΑΚ.
Συντονισμός (2018-2020): Ε. Σκένδρου (πολ. μηχανικός), Γ. Κουρμαδάς (αρχιτέκτων), Ν. Βαρουχάκη (αρχιτέκτων), επιστημονικοί συνεργάτες ΣΑΚ.
Μέλη επιτροπής παρακολούθησης προγράμματος και μελετών: Κ. Κρεμέζη (ομότιμη καθηγήτρια ΕΜΠ), Ε. Γεωργοπούλου (αρχιτέκτων), Α. Ποζιόπουλος (αρχιτέκτων), Α. Αντύπας (οικονομολόγος).
Ομάδα μελέτης παλαιού Καθολικού Μονής Σισσίων: Ε.Α. Χλέπα, Β. Κατσιμπούλας, Φ. Βλαχάκη, Α. Γκούμα (αρχιτέκτονες), Χ. Σπανός (πολ. μηχανικός), Π. Φελέρης, Μ. Κοντάκη (συντηρητές), Κ. Ζαφείρας (Η/Μ), Ε. Τριάντου, Φ. Μπουρεξής (τοπ. μηχανικοί), Τ. Παπαδογκόνας (σχεδιαστής αρχαιοτήτων).
Χορηγοί μελετών: Αθανάσιος και Μαρίνα Μαρτίνου.
